10 notes about Japan — for Turkish speakers learning Japanese Türkçe
🇯🇵 Japan
おもてなし (omotenashi)
Karşılığını beklemeden, konuğun ihtiyacını o daha söylemeden karşılamayı esas alan ağırlama anlayışıdır. Bir lokantada ıslak havlunun yemekten önce gelmesi ya da yağmurda alışveriş poşetinin naylonla kaplanması bunun gündelik örnekleridir. Kavram hizmet sektöründe bir slogan değil, eğitim konusudur.
🇯🇵 Japan
花見 (hanami)
İlkbaharda kiraz ağaçlarının (sakura) çiçeklenmesi izlenerek yapılan piknik geleneğine hanami denir. Çiçeklenme cephesi güneyden kuzeye doğru ilerlediği için hava tahmini bültenlerinde ayrıca duyurulur. Çiçeklerin bir haftada dökülmesi, geçiciliğin güzelliği fikriyle birlikte anılır.
🇯🇵 Japan
和食 (washoku)
Japon geleneksel mutfağı vaşoku, 2013'te UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi'ne alındı. Mevsimselliğe, malzemenin kendi tadını öne çıkarmaya ve dengeli bir sunuma dayanır. Klasik düzen bir çorba ve üç yan yemek anlamına gelen "ichijū sansai"dir.
Source: UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi (2013)
🇯🇵 Japan
漢字・ひらがな・カタカナ
Japonca aynı cümlede üç yazı sistemini birlikte kullanır: anlam taşıyan kanji, dilbilgisi eklerini yazan hiragana ve yabancı kökenli kelimeler için katakana. Bir gazete cümlesinde üçü de görünür. Bu yüzden okumayı sökmek, tek bir alfabeyi öğrenmekten farklı bir süreçtir.
🇯🇵 Japan
敬語 (keigo)
Japoncada kime, kimin hakkında konuştuğunuza göre fiilin biçimi değişir; keigo saygı, alçakgönüllülük ve nezaket olmak üzere üç katmanlıdır. Aynı "yapmak" fiili müşteriye karşı başka, arkadaşa karşı başka çekimlenir. Doğru katmanı seçmek, iş hayatına girenlerin ayrıca çalıştığı bir konudur.
🇯🇵 Japan
温泉 (onsen)
Volkanik yapısı nedeniyle Japonya'da binlerce doğal sıcak su kaynağı vardır ve onsen ziyareti yaygın bir dinlenme biçimidir. Havuza girmeden önce oturarak yıkanıp durulanmak zorunludur; havuz temizlenmek için değil, ısınmak içindir. Birçok tesis kadın ve erkek bölümlerini ayırır.
🇯🇵 Japan
祭り (matsuri)
Yılın belirli günlerinde mahalle tapınakları çevresinde düzenlenen matsuri şenliklerinde taşınabilir mabetler (mikoshi) omuzlarda sokaklarda dolaştırılır. Sokak tezgâhlarında takoyaki ve şekerli elma satılır. Kyoto'daki Gion Matsuri gibi bazıları bin yılı aşkın süredir sürdürülmektedir.
Source: UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi — Yama, Hoko, Yatai şenlik alayları (2016)
🇯🇵 Japan
生きがい (ikigai)
Kelime anlamıyla "yaşama değer veren şey" demek olan ikigai, insanın sabah kalkmasını anlamlı kılan uğraşı anlatır. Japoncada büyük bir yaşam felsefesinden çok gündelik bir kelimedir; bir hobinin de ikigai olması mümkündür. Kavram, Okinawa üzerine yapılan uzun yaşam araştırmalarıyla yurt dışında tanındı.
🇯🇵 Japan
相撲 (sumō)
Sumo, kökeni Şinto ritüellerine uzanan ve bugün de tuz serpme gibi arınma unsurlarını koruyan geleneksel güreştir. Yılda altı büyük turnuva düzenlenir ve her biri on beş gün sürer. Güreşçiler ortak yatakhanelerde, kıdeme dayalı katı bir düzen içinde yaşar.
Source: Nihon Sumo Kyokai (Japonya Sumo Birliği) turnuva takvimi
🇯🇵 Japan
侘び寂び (wabi-sabi)
Kusurlu, eskimiş ve geçici olanda güzellik gören estetik anlayıştır. Çatlamış bir çay kâsesinin altınla onarılması (kintsugi) hasarı gizlemek yerine görünür kılar. Anlayış çay seremonisinden bahçe düzenlemesine kadar birçok alanda iz bırakmıştır.