Felemenkçe kültür notları

10 not, 3 ülke — Felemenkçe öğrenenler için   English

🇳🇱 Hollanda

Gezelligheidtoplum

de gezelligheid

Hollandacanın en çok anılan kelimesi olan gezelligheid, bir ortamın sıcak, samimi ve keyifli olma hâlini anlatır. Bir kafe, bir akşam yemeği ya da bir sohbet "gezellig" olabilir; kelime hem mekâna hem insana kullanılır. Bir buluşmanın ardından "het was gezellig" demek en yaygın iltifatlardandır.

🇳🇱 Hollanda

Bisiklet Kültürügelenek

de fiets

Hollanda'da bisiklet sayısı nüfustan fazladır ve şehir planlaması ayrı bisiklet yolları etrafında kurulur. Yağmurda ya da takım elbiseyle bisiklete binmek olağandır; bisiklet bir spor aracı değil, temel ulaşım aracıdır. Arkaya birini alıp taşımaya "iemand achterop nemen" denir.

🇳🇱 Hollanda

Kral Günübayram

Koningsdag

27 Nisan'da kutlanan Kral Günü'nde ülke turuncuya bürünür ve sokaklar açık hava pazarına dönüşür. O gün herkesin izinsiz olarak ikinci el eşya satabildiği "vrijmarkt" geleneği yürürlüktedir. Amsterdam'ın kanallarında tekne şenlikleri düzenlenir.

🇧🇪 Belçika

Flandre'de Hollandacadil

het Vlaams

Belçika'nın kuzeyindeki Flandre bölgesinde konuşulan Hollandaca, ülkenin üç resmî dilinden biridir. Yazı dili Hollanda'dakiyle ortaktır; iki ülke Hollanda Dil Birliği (Nederlandse Taalunie) çatısı altında yazım kurallarını birlikte belirler. Konuşmada telaffuz ve gündelik kelimeler belirgin biçimde ayrılır.

Kaynak: Belçika Anayasası md. 4 (dil bölgeleri); Nederlandse Taalunie

🇳🇱 Hollanda

Su Yönetimi ve Polderlerdoğa

de polder

Ülkenin önemli bir bölümü deniz seviyesinin altındadır ve denizden kazanılan bu topraklara polder denir. Yüzyıllardır süren ortak su yönetimi geleneği, uzlaşmayla karar almayı anlatan "polder modeli" deyimini doğurdu. Bölgesel su kurulları (waterschappen) ülkenin en eski seçilmiş yönetim organları arasındadır.

Kaynak: Hollanda Su Kanunu (Waterwet); bölgesel su kurulları (waterschappen) seçim düzeni

🇳🇱 Hollanda

Sinterklaasbayram

Sinterklaas

5 Aralık akşamı kutlanan Sinterklaas, çocukların hediye aldığı ve Noel'den ayrı tutulan bir gelenektir. Hediyelerin yanına el yazısıyla yazılmış esprili şiirler (sinterklaasgedicht) konur. Baharatlı küçük kurabiyeler (pepernoten) döneme özgüdür.

🇳🇱 Hollanda

Stroopwafel ve Ringayemek

de stroopwafel

İki ince gofretin arasına karamelli şurup sürülerek yapılan stroopwafel, sıcak içeceğin ağzına konularak yumuşatılıp yenir. Tuzlanmış çiğ ringa balığı (haring) ise soğan ve turşuyla, çoğunlukla ayaküstü tezgâhlarda tüketilir. İkisi de gündelik sokak lezzetleridir.

🇸🇷 Surinam

Surinam'da Hollandacadil

het Surinaams-Nederlands

Güney Amerika'daki Surinam'ın tek resmî dili Hollandacadır ve ülke Hollanda Dil Birliği'nin üyesidir. Günlük hayatta Sranantongo başta olmak üzere birçok dil Hollandacayla birlikte kullanılır. Surinam Hollandacası, bu dillerden geçmiş kendi kelimelerine sahiptir.

Kaynak: Surinam Anayasası md. 1; Nederlandse Taalunie üyelik anlaşması (2004)

🇧🇪 Belçika

Belçika Bira Kültürüyemek

de bierkultuur

Belçika'nın bira kültürü 2016'da UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi'ne alındı. Ülkede yüzlerce farklı bira üretilir ve her birinin kendine ait bardağı bulunur. Kendiliğinden mayalanan lambik biraları Brüksel çevresine özgüdür.

Kaynak: UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi (2016)

🇳🇱 Hollanda

Altın Çağ Resmisanat

de Gouden Eeuw

17. yüzyılda Hollanda resmi, dinî ve mitolojik konuların yerine gündelik hayatı, portreleri ve manzarayı merkeze aldı. Rembrandt ve Vermeer bu dönemin en bilinen adlarıdır. Tabloların büyük bölümü kilise ya da saray için değil, kentli alıcılar için üretiliyordu.