Rusça kültür notları

10 not, 3 ülke — Rusça öğrenenler için   English

🇷🇺 Rusya

Semaver ve Çay Sofrasıgelenek

самовар (samovar)

Rusya'da çay, semaverde demlenen çok koyu bir özün (заварка) sıcak suyla inceltilmesiyle hazırlanır. Sofraya reçel, bal ve kurabiye eşlik eder; reçel çaya karıştırılmak yerine kaşıkla ayrı yenebilir. Misafire çay ikram etmek, sohbetin başlangıcını işaret eden bir davettir.

🇷🇺 Rusya

Banya Geleneğigelenek

баня (banya)

Rus buhar hamamı banya, yüksek sıcaklıkta terleme ile soğuk suya girmenin dönüşümlü olarak tekrarlandığı bir arınma geleneğidir. Kurutulmuş huş dallarından yapılan demetle (веник) vücuda hafifçe vurulur. Banya çoğunlukla arkadaşlarla gidilen sosyal bir etkinliktir, tek başına yapılan bir bakım değil.

🇷🇺 Rusya

Bale ve Bolşoysanat

балет (balet)

19. yüzyıldan itibaren Rus bale okulu, tekniği ve repertuvarıyla dünya balesinin merkezlerinden biri hâline geldi. Çaykovski'nin Kuğu Gölü ve Fındıkkıran'ı bu gelenekte doğdu. Moskova'daki Bolşoy ve Petersburg'daki Mariinski tiyatroları bugün de topluluk yetiştirmeyi sürdürür.

🇷🇺 Rusya

Kiril Alfabesidil

кириллица (kirillitsa)

Rusça 33 harfli Kiril alfabesiyle yazılır; alfabenin kökeni 9. yüzyılda Slav dilleri için geliştirilen yazı sistemine dayanır. Bazı harfler Latin alfabesine benzer ama farklı okunur: "Р" r, "С" s, "Н" n sesini verir. Bu "yanlış arkadaşlar", ilk okuma denemelerinin en yaygın tuzağıdır.

Kaynak: Rusya Federasyonu Devlet Dili Kanunu (53-FZ, 2005)

🇷🇺 Rusya

Maslenitsabayram

Масленица (maslenitsa)

Büyük Perhiz'den önceki hafta kutlanan Maslenitsa, kışı uğurlayan bir bahar şenliğidir. Hafta boyunca güneşi simgelediği söylenen ince krepler (блины) yenir. Şenlik, kıştan yapılmış bir kuklanın yakılmasıyla sona erer.

🇷🇺 Rusya

Pelmeni ve Bliniyemek

пельмени (pelmeni)

Pelmeni, ince hamurun içine kıyma konularak yapılan ve haşlanarak servis edilen küçük mantılardır; geleneksel olarak ailece toplanıp büyük partiler hâlinde hazırlanıp dondurulur. Yanında ekşi krema (сметана) sunulur. Blini ise hem günlük kahvaltıda hem şenliklerde yenen ince kreplerdir.

🇷🇺 Rusya

Baba Adıyla Hitaptoplum

отчество (otçestvo)

Rusçada resmi hitap, ad ve baba adından türetilen ikinci addan oluşur: Ivan'ın oğlu Sergey, "Sergey İvanoviç" olarak çağrılır. Bir öğretmene ya da amire soyadıyla değil, bu ikili biçimle seslenilir. Yalnızca ilk adı kullanmak, ancak yakınlık kurulduktan sonra doğal karşılanır.

🇷🇺 Rusya

Puşkin ve Modern Rusçanın Doğuşutarih

Александр Пушкин (Aleksandr Puşkin)

19. yüzyılın başında Puşkin, kitap dilinin ağır kilise Slavcası kalıplarıyla halkın konuştuğu dili birleştirerek modern edebi Rusçanın temelini attı. Yevgeni Onegin bu birleşmenin en bilinen örneğidir. Bugün Rusça öğretiminde onun metinleri hâlâ başlangıç noktası sayılır.

🇰🇿 Kazakistan

Kazakistan'da Rusçadil

русский язык (russkiy yazık)

Kazakistan'da devlet dili Kazakça olmakla birlikte Rusça anayasada resmi kurumlarda Kazakçayla eşit düzeyde kullanılabilen dil olarak tanımlanır. Şehirlerde iki dilin cümle içinde karışması olağandır. Ülke ayrıca Kazakçanın yazımını Kiril'den Latin alfabesine geçirme çalışmasını sürdürmektedir.

Kaynak: Kazakistan Anayasası md. 7

🇰🇬 Kırgızistan

Kırgızistan'da Resmî Dil Olarak Rusçatoplum

официальный язык (ofitsialnıy yazık)

Kırgızistan'da devlet dili Kırgızca, resmî dil ise Rusçadır; bu statü anayasada açıkça yer alır. Rusça yükseköğretimde, bilimde ve kamu yazışmalarının bir bölümünde kullanılmayı sürdürür. Bişkek gibi büyük şehirlerde günlük hayatta iki dil iç içedir.

Kaynak: Kırgızistan Anayasası md. 13 (devlet dili Kırgızca, resmî dil Rusça)